Το εθνικό στοίχημα της γνώσης, των δεξιοτήτων και της παραγωγικής αναβάθμισης |

Η Ελλάδα έχει πετύχει τα τελευταία χρόνια κάτι κρίσιμο: σταθερότητα, δημοσιονομική, θεσμική και διεθνή. Αυτό είναι η βάση πάνω στην οποία μπορούμε να χτίσουμε επενδύσεις, να ενισχύσουμε την αξιοπιστία μας και να σχεδιάσουμε πολιτικές με διάρκεια. Όμως η σταθερότητα δεν αρκεί από μόνη της για να εγγυηθεί το μέλλον. Το πραγματικό ερώτημα πλέον δεν είναι αν αναπτυσσόμαστε, αλλά πώς αναπτυσσόμαστε, με ποια ποιότητα, με ποιο ανθρώπινο και παραγωγικό υπόβαθρο και με ποια ανθεκτικότητα απέναντι στις μεταβολές.

Σήμερα, η πραγματική πρόοδος μιας οικονομίας κρίνεται από το αν δημιουργεί ευκαιρίες εξέλιξης για τον άνθρωπο, αν αναβαθμίζει την εργασία, αν ενισχύει την κοινωνική συνοχή. Η μεγάλη πρόκληση, επομένως, για την Ελλάδα είναι η μετάβαση σε ένα νέο υπόδειγμα ανάπτυξης, με ανθρωποκεντρικό προσανατολισμό. Χρειάζεται να μετακινηθούμε από το μοντέλο χαμηλής προστιθέμενης αξίας των προηγούμενων δεκαετιών, σε ένα μοντέλο με επίκεντρο τη γνώση και τις δεξιότητες.

Διεθνείς καλές πρακτικές δείχνουν ότι η βιώσιμη ευημερία δεν βασίζεται μόνο στις επενδύσεις, αλλά και στη συστηματική αναβάθμιση του ανθρώπινου κεφαλαίου και στη θεσμική σύνδεση εκπαίδευσης και παραγωγής. Η επιτυχία θεσμών, όπως το διττό σύστημα εκπαίδευσης στη Γερμανία και την Αυστρία, τα κλαδικά συμβούλια δεξιοτήτων στην Ολλανδία και το SkillsFuture της Σιγκαπούρης επιβεβαιώνει ότι η δια βίου μάθηση αποδίδει όταν υπάρχει σταθερός μηχανισμός, κίνητρα και συνεχής αξιολόγηση.

Η χώρα μας δεν μπορεί να πετύχει το παραγωγικό άλμα που έχει ανάγκη, χωρίς μια δομημένη πολιτική δεξιοτήτων, προσαρμοσμένη στις ανάγκες της οικονομίας και των επιχειρήσεων. Στο πλαίσιο αυτό, χρειάζεται να δοθεί προτεραιότητα σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις.

Είναι κατ’ αρχάς απαραίτητη η διαμόρφωση μιας ενιαίας Εθνικής Στρατηγικής Δεξιοτήτων που χαρτογραφεί πραγματικές ανάγκες, συνδέει εκπαίδευση, κατάρτιση και απασχόληση και παρακολουθείται με μετρήσιμους δείκτες απασχολησιμότητας και παραγωγικότητας. Ενδεικτικό παράδειγμα είναι το Finland Skills Anticipation System, που υποστηρίζει την πρόβλεψη αναγκών δεξιοτήτων με ορίζοντα 5–10 ετών.

Απαιτείται, ταυτόχρονα, η ενδυνάμωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων ώστε να γίνουν φορείς γνώσης και καινοτομίας. Αυτό απαιτεί πρακτικά εργαλεία για τον ψηφιακό και διοικητικό τους μετασχηματισμό, στοχευμένα κίνητρα για upskilling, αλλά και φορολογική επιβράβευση της επένδυσης σε ανθρώπινο κεφάλαιο. Για παράδειγμα, τα SME Capability Centres στη Δανία λειτουργούν ως κόμβοι υποστήριξης και τεχνογνωσίας για τις ΜμΕ, επιταχύνοντας την ανάπτυξή τους.

Η εκπαίδευση οφείλει να δώσει μεγαλύτερο βάρος στην εφαρμοσμένη γνώση, με έμφαση σε αντικείμενα STEM και σύγχρονες δεξιότητες, με ουσιαστική σύνδεση ΑΕΙ και επιχειρήσεων, με δυνατότητες πρακτικής άσκησης με πραγματική αξία. Χαρακτηριστική καλή πρακτική είναι τα industry-led curricula στην Ιρλανδία, όπου τα προγράμματα σπουδών συνδιαμορφώνονται σε συνεργασία με την αγορά και τους κλάδους.

Επίσης, επειδή οι κρίσεις απέδειξαν ότι η ανθεκτικότητα είναι οικονομικό μέγεθος, η Πολιτεία οφείλει να επενδύσει ακόμη πιο συστηματικά στη δια βίου μάθηση, στη χρηματοοικονομική και ασφαλιστική παιδεία, στη δυνατότητα επανεκκίνησης καριέρας σε κάθε ηλικία. Σε αυτό το πνεύμα, οι ατομικοί λογαριασμοί δια βίου μάθησης στη Γαλλία δίνουν στους πολίτες πρακτικό μηχανισμό επανειδίκευσης και αναβάθμισης δεξιοτήτων.

Απαραίτητη προϋπόθεση για να ευδοκιμήσουμε αυτές οι στρατηγικές κινήσεις είναι η θεσμική εμπιστοσύνη και προβλεψιμότητα. Χρειαζόμαστε σταθερούς κανόνες, ταχύτερη Δικαιοσύνη, αποτελεσματική δημόσια διοίκηση και ποιοτική διακυβέρνηση.

Η Ελλάδα έχει σημαντικό απόθεμα ταλέντου. Οφείλουμε να το αξιοποιήσουμε συστηματικά, αν θέλουμε να συμμετέχουμε στην παγκόσμια μετάβαση, όχι ως οικονομία χαμηλού κόστους, αλλά ως οικονομία γνώσης και ποιότητας.

Ως ΕΒΕΑ, πιστεύουμε ότι η επόμενη φάση ανάπτυξης περνά μέσα από τον άνθρωπο. Τις δεξιότητές του, την προσαρμοστικότητά του, την εμπιστοσύνη του στο μέλλον. Με κατάλληλη στρατηγική, μπορούμε να διασφαλίσουμε ένα αύριο με όρους συλλογικής προόδου.

“Το εθνικό στοίχημα της γνώσης, των δεξιοτήτων και της παραγωγικής αναβάθμισης”, Γιάννης Μπρατάκος, Πρόεδρος ΕΒΕΑ | Date: 3/3/2026 © 5th Anniversary Edition of the ENERGIZING GREECE Magazine

#EnergizingGreece

#EnergizingGreeceMagazine

#BePartOfTomorrowsWorld

#FollowTheLeadersOfE

#GrowthEffectForGreece

#FollowThePioneers

#GreeceIsTheDestination

#RegionsOfGreece

#PrimeMinistersOfDelphi

#MovingToMastery #MotivatingPeople #InspiringAspirations

#WordExcellence

#ShowcasingSuccess